SZTUKA XIX I 1. POŁOWY XX W.

W CZĘSTOCHOWIE

Wystawa przedstawia dorobek artystów działających w Częstochowie, a wśród nich zarówno prace anonimowych XIX-wiecznych twórców cechowych, jak i artystów młodszego pokolenia, otwartych na nowe kierunki w sztuce, którzy doskonalili swoje umiejętności warsztatowe w renomowanych uczelniach artystycznych w kraju i za granicą.

W pierwszej sali prezentowane są przykłady częstochowskiej sztuki warsztatowej z XIX wieku. Przedstawienia sakralne, zwykle anonimowe, przy dużej nieporadności posiadają prowincjonalny wdzięk z pogranicza ludowości i rzemiosła artystycznego. Obok nich  eksponowane są prace artystów profesjonalnych, absolwentów uczelni artystycznych (obrazy Adriana Mikołaja Głębockiego, Mateusza Mączyńskiego, Jana Szymczyńskiego).

W kolejnej sali przedstawione są dokonania artystów działających w I połowie XX wieku. Większość z nich ukończyła wyższe uczelnie artystyczne lub prywatne, profesjonalne szkoły malarstwa. Część uzupełniła studia za granicą lub też odbyła podróże artystyczne po Europie. Artyści starali się podążać za nowymi kierunkami – modernizmem, symbolizmem,   impresjonizmem. Do najwybitniejszych należeli Józef Mączyński i Alfonsa Kanigowska. Ich malarstwo, reprezentujące bardzo wysoki poziom, jest ozdobą zbiorów muzealnych.

W sali trzeciej pokazywane są prace artystów należących do młodszego pokolenia, którzy dojrzałość twórczą osiągnęli w latach  20., 30., i 40 XX wieku. Większość ukończyła studia artystyczne pod kierunkiem uznanych mistrzów. Część z nich przyjechała do Częstochowy z innych ośrodków, podejmując tu pracę pedagogiczną i przyczyniając się do rozwoju miejscowego środowiska artystycznego. Niektórzy znaleźli się w Częstochowie wskutek zawieruchy wojennej, jak np. Jan Antoni Studencki, Józef Holak, czy należący do młodszego pokolenia Edward Strzyżewski. Prezentowane są rzeźby Stanisława Barylskiego, obrazy Wandy Wereszczyńskiej, Edwarda Mesjasza, Stefana Jędykiewicza, Bogumiły Malec.

W sali zamykającej wystawę zgromadzono wykonane na papierze prace częstochowskich artystów, nadając jej charakter gabinetu rysunków i grafiki.

Anna Dylewska i Katarzyna Sucharkiewicz